Produkcja energii elektrycznej w Polsce
forsal.pl
W 2020 r. Polska wyprodukowała 152 208 GWH z pierwotnych źródeł energii, opierając się w dużym stopniu na węglu i paliwach kopalnych. Węgiel kamienny stanowił 47% produkcji energii pierwotnej w 2020 r., a następnie węgiel brunatny (24,9%), gaz ziemny (9,1%), ropa naftowa (1,6%) i odnawialne źródła energii (10,75%). Ponad 6% energii w Polsce pochodziło z elektrowni przemysłowych.
Skala przemysłu energetycznego
Moc zainstalowana polskiego systemu elektroenergetycznego wyprodukowała w 2020 r. 49 238 MW, czyli o 5,2% więcej niż wyprodukowano w 2019 r. (46 799 MW). Udział Polski w mocy zainstalowanej dla węgla kamiennego i brunatnego utrzymywał się na stabilnym poziomie 63,4% (31 225 MW). Odnawialne Źródła Energii (OZE) stanowiły ponad 20% (10 229 MW) i stanowiły 36,6% wzrostu w stosunku do produkcji w 2019 roku. Moc gazu ziemnego w Polsce pozostała stabilna, z udziałem 5,65% w łącznej mocy zainstalowanej (2 782 MW).
Elektrownie słoneczne w ostatnich latach wygenerowały prawie podwójny wzrost o 176% (2 TWh), co jest wynikiem między innymi hojnych dotacji i wysokiej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Produkcję zwiększyły również zielone elektrownie, przede wszystkim biogazowniei i hydroelektrownie. Częste wykorzystanie elektrowni wodnych, największego dostawcy energii w Polsce, wzrosło o 16% (0,8 TWh). Jest to przede wszystkim efektem rosnącego udziału zmiennych źródeł energii (wiatr i fotowoltaika), które operator systemu przesyłowego musiał bilansować energią zmagazynowaną.
Elektrownie gazowe i węglowe
Znaczenie gazu w polskim miksie energetycznym stale rośnie. Krajowa produkcja tego paliwa spada od kilku lat, a popyt został zastąpiony gazem z importu. Wyraźnie widać jednak postępującą dywersyfikację źródeł gazu, głównie za sprawą kontraktów na zakup LNG, głównie z Kataru i Stanów Zjednoczonych. Import z Rosji stanowi mniej niż 50% krajowych dostaw gazu do Polski. Całkowite wycofywanie rosyjskiego gazu ma nastąpić do końca 2022 roku.
Widoczny od kilku lat trend spadkowy w wydobyciu krajowego węgla kamiennego utrzymał się w 2020 roku i spowodował spadek o 7,2 mln ton, choć zapotrzebowanie na energię cieplną węgiel pozostaje wysoki. Węgiel z importu stanowi prawie 20% polskiego zużycia, ponieważ jest tańszy i lepszej jakości niż krajowe zasoby węgla. W 2020 roku Polska sprowadziła 12,82 mln ton węgla kamiennego, a czołowymi dostawcami są: Rosja (9,5 mln ton w 2020), Kolumbia, Stany Zjednoczone i Kazachstan.
Do głównych przedsiębiorstw energetycznych w Polsce należą:
- GK Tauron – moc zainstalowana elektrowni węglowej grupy to 5300 MW; grupa posiada 35 elektrowni wodnych (132 MW) i dwie farmy wiatrowe (61 MW); w 2011 r. wyprodukowała 21,4 TWh energii elektrycznej, tj. 14% produkcji krajowej, a także 16% energii cieplnej w Polsce.
- Grupa Kapitałowa (GK) PGE – spółka zarządza m.in. ponad 40 elektrowniami i elektrociepłowniami, 8 operatorami sieci dystrybucyjnych, 7 detalistami i 3 kopalniami węgla brunatnego; w 2011 r. wyprodukowała 56,5 TWh energii elektrycznej (ok. 40% produkcji krajowej) i miała zainstalowaną moc 13,1 GW
- GK Enea – operator elektrowni węglowej w Kozienicach (2,9 GW) i dystrybutor energii w zachodniej Polsce; łączna moc zainstalowana grupy wynosi 3,1 GW; w 2011 roku grupa wyprodukowała 12,3 TWH i sprzedała 15,5 TWH energii 2,4 mln nabywców.
Perspektywy na przyszłość
W 2020 r. krajowa produkcja energii elektrycznej spadła do najniższego poziomu od 6 lat, co było wynikiem znacznego spadku produkcji energii z węgla. Wysoka cena węgla i kredytów węglowych sprawiła, że produkcja energii elektrycznej z węgla była niekonkurencyjna, a z powodu pandemii COVID-19 mogło nastąpić zmniejszenie popytu, chociaż dane potwierdzające to nie są obecnie dostępne.
Jednocześnie znacząco wzrosła produkcja energii elektrycznej w oparciu o gaz ziemny i OZE. Moc odnawialna i produkcja energii elektrycznej z OZE rosły konsekwentnie od kilku lat, przekraczając w 2020 roku 16 TWh. 20% udział źródeł odnawialnych w końcowym miksie energetycznym.
Tauron Polska Energia jest spółką dominującą w Grupie Tauron – jednym z największych podmiotów gospodarczych w Polsce, dysponującym kapitałem własnym w wysokości około 18 miliardów złotych oraz zatrudniającym ponad 26 tysięcy pracowników.
Enea SA – polskie przedsiębiorstwo branży energetycznej z siedzibą w Poznaniu.
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. – spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, będąca jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
